0TL Hediye Et

»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»

Jean-Philippe Rameau

(1683-1764)

Besteci, Klavsenist

»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»»


Jean-Philippe Rameau (25 Eylül 1683 – 12 Eylül 1764), Avrupa'da barok müzik döneminin en ünlü Fransız besteci ve müzik teorisyenidir. Fransızca opera besteciliğinde Jean-Baptiste Lully'nin yerini almıştır ve yine Fransız François Couperin ile birlikte klavsen için müzik besteleyen en önemli Fransız bestecidir.


Hayatı


Rameau'nun Paris dışında taşrada geçirdiği çalışma hayatının ilk yılları hakkında elimizde ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Ama Paris'e geldikten hemen sonra 1722'de yayınlamış olduğu klasik harmoni üzerine monagrafi "Traité de l'harmonie réduite à ses principes naturels" ile hemen kendine isim yapmış ve bu eser günümüze kadar klasik batı müziğinin en önemli ana teorik kitaplardan biri olma niteliğini korumuştur. Elli yaşına geldiği zaman opera besteciliği kariyerine girmesi ile (özellikle Hippolyte et Aricie (1733), Les Indes galantes (Yürekli Hintler) (1735), Castor et Pollux (1737), Dardanus (1739) ve Plate (1745) klasik operalarıyla) büyük bir opera bestecisi olarak ün yapmıştır.


Rameau'nun müziği 18. yüzyılda çok popüler olmakla beraber; bu yüzyıl sonunda unutulmaya başlanmış; 19. yüzyılda tamamen unutulmuş ve 20. yüzyıllarda akademisyen müzikçilerce gösterilen ciddi çalışmalarla tekrar popülerlik kazanmıştır. Günümüzde Rameau'nun müziksel eserlerinin temsilleri, konserleri ve ses kayıtlarıyla onun müzisyen olarak üstün yetenekliğinin yeniden kabul edildiğini açıkça ortaya çıkarmaktadır.


Müziği


Rameau, François Couperin ile birlikte 18. yüzyıl Fransız klavsen ekolünün öncülerinden biridir. Fakat bu iki müzisyenin çok farklı tarzları vardır.


Rameau'nun müziği çok istisnai şekilde ileri müzik teorisini iyi bilen bir bestecinin bestelerinde bu bilgisini göstermeye çalışması, yani hüner gösterme, niteliklidir. Bu şekilde besteler teoricilere ve entelektüellere hitap etme ile tenkit edilebilmektedir. Halbuki, Rameau müzik sanatı ile hislere de hitap etmeye hedef almış ve bunda da başarılı olmuştur. Rameau'nun kendi sözleriyle "sanatını sanat içinde saklamayı" başarmıştır. Rameau'nun müziği daha önce hiç kullanılmamış teknikleri kullanması dolayısıyla çok yenilik getirmiştir ama bu yenilikler eski moda şekiller ve bünye içinde saklanmıştır. Bu nedenle Rameau'nun eserleri besteci Lully'nin takipçilerini çok karmaşık harmonilerinden dolayı rahatsız etmekte idi ve bunlar onu bir müziksel devrimci olarak görmekteydiler; diğer taraftan Fransa'da sosyal ve politik devrime önayak olan müziğinin sadece içeriğine bakan ve ortaya çıkarılan sesleri hiç önemli saymayan "philosophelar" tarafından reaksiyoner olarak görülmekte idi. Zamanının müzikçilerinden gördüğü anlayışsızlık dolayısıyla Rameau müziksel deneyler yapmaktan kaçınmıştır. Örnegin "Hippolyte et Aricie" adlı operasinin ikinci "Trio des Parque" üçlüsünün ilk bestesi, şarkıcıların bu şarkıyı ya bestelenen şekilde söylemeye yanaşmamaları ya da söylemeye yetenekleri olmadığı için iki temsilden sonra Rameau tarafından temsil edilen verziyondan çıkartılmıştır.